Help & FAQ 

MAGPRO JEOFİZİK TEKNİK BÜLTENİ

Döküman No: MP-TN-2026/02

Konu: Manyetometrik Sensörlerde Boşluk Dinamiği, Derinlik Fiziği ve Morfolojik (Geometrik) Anomali Ayrımı

1. GİRİŞ: MANYETOMETRE BOŞLUĞU NASIL GÖRÜR?

Saha operatörleri arasında en yaygın yanılgı; manyetometrelerin yalnızca ferromanyetik metalleri (demir vb.) algılayabileceği, boşlukları ise göremeyeceği inancıdır. Bu fiziksel olarak yanlıştır.

Manyetometreler boşluğun içindeki havayı ölçmez; boşluğun etrafını saran doğal anakaya kütlesinin yarattığı manyetik alandaki "büyük eksikliği" (Manyetik Açık / Magnetic Deficit) ölçer.

- Doğal zeminler (bazalt, andezit, kireçtaşı, tüf veya mineralli topraklar) Dünya'nın manyetik alanına karşı belirli bir manyetik duyarlılığa (Geçirgenlik - K) sahiptir ve zayıf bir mıknatıs kütlesi gibi davranır.

- Zeminde bir boşluk oluştuğunda; havanın manyetik duyarlılığı sıfır (Geçirgenlik = 0) olduğu için, o bölgede Dünya manyetik alanına katkı sağlaması gereken yüzlerce tonluk kütle ortadan kalkmış olur.

- Sensör boşluğun üzerinden geçerken alanda ani bir düşüş kaydeder. MagPro 2D ve 3D haritalarında gördüğümüz mavi renkli negatif havzalar (çöküntüler), yerin altındaki bu kütle eksikliğinin doğrudan kanıtıdır.

2. NEDEN BOŞLUKLAR METALLERDEN ÇOK DAHA DERİNDEN ALGILANIR?

Manyetik alanda mesafe kuralı acımasızdır; sinyal gücü hedefe olan mesafenin küpüyle (1 / Mesafe^3) hızla zayıflar.

- Küçük Metal Hedefler: Hacmi çok küçük (Küçük Hacim - V) olduğu için derinlik arttıkça sinyali çok hızla sıfıra yaklaşır. 3-4 metre derinlikteki küçük bir metal objenin yüzeye vuran manyetik etkisi yok denecek kadar azdır.

- Boşluk Yapıları: Boşluklar (odalar, mahzenler, tüneller, karstik mağaralar) devasa kütle hacimlerine (Büyük Hacim - V) sahiptir. 

Formül gereği (Manyetik Güç = Geçirgenlik Farkı x Manyetik Alan x Hacim):

Metreküplerce hacme sahip bir boşluğun oluşturduğu manyetik çöküş alanı, yüzeydeki sensöre mikro metallerden katbekat daha güçlü ve geniş bir genlikle ulaşır.

Bu fizik kuralı nedeniyle MagPro'nun boşluk tespit derinliği, metal tespit derinliğinden çok daha yüksektir.

3. GÜRÜLTÜ TABANI VE MAGPRO FİLTRELEME AVANTAJI

Derindeki boşlukların yüzeye yansıyan sinyalleri ani veya sivri değil; geniş tabanlı, yayvan ve yumuşak bir negatif çanak şeklindedir.

Standart sistemlerde sensörün anlık iç gürültüsü ve operatörün el titremeleri, bu zayıf ve yayvan negatif çanağın kenarlarını parçalar. MagPro'nun yeni nesil Kırpılmış Çoklu Örnekleme (Trimmed Mean / Oversampling) filtresi sayesinde donanımsal gürültü tabanı en aza indirilmiştir. Böylece parazit perdesi dağılmış, metrelerce derindeki yayvan boşluk çanakları harita üzerinde pürüzsüz ve kararlı biçimde görünür hale gelmiştir.

4. KRİTİK ANALİZ REHBERİ: DOĞAL BOŞLUK İLE İNSAN YAPIMI YAPI NASIL AYRILIR?

MagPro'nun yüksek derinlik hassasiyeti muazzam bir güçtür; ancak bu gücün sahada doğru yönetilmesi gerekir. Yerin 4-5 metre derinliğinde tespit edilen her negatif anomali insan yapımı bir oda veya mezar değildir; yer kabuğu doğal çatlaklar, fay kırıkları ve karstik erime boşluklarıyla doludur.

Analiz sırasında operatörün bakması gereken 1 numaralı altın kural: GEOMETRİK MORFOLOJİDİR (ŞEKİL DÜZENİ).

--- KARŞILAŞTIRMA REHBERİ ---

A) GEOMETRİK FORM:

* Doğal Boşluk/Çatlak: Amorf, girintili-çıkıntılı, düzensiz ve şekilsizdir.

* İnsan Yapımı Yapı: Kare, dikdörtgen, oval veya dairesel net hatlara sahiptir.

B) HAT SINIRLARI:

* Doğal Boşluk/Çatlak: Sınırları belirsizdir; bir yöne doğru rastgele saçılır veya uzar.

* İnsan Yapımı Yapı: Duvar etkisi gösteren dik açılar ve keskin kenar sınırları vardır.

C) DAĞILIM KARAKTERİ:

* Doğal Boşluk/Çatlak: Arazi boyunca damar şeklinde, kıvrımlı veya benekli yayılır.

* İnsan Yapımı Yapı: İzole, kapalı ve mimari bir plan dahilindedir.

D) İZOYÜZEY (3D) DAVRANIŞI:

* Doğal Boşluk/Çatlak: 3D modelde organik, patates benzeri amorf kütleler oluşturur.

* İnsan Yapımı Yapı: 3D modelde simetrik, tavanı ve tabanı belirgin odamsı bloklar verir.

-----------------------------

Sahada Uygulama Kuralı:

1. Düzensiz Mavi Yayılımlar: Eğer negatif anomali belirli bir geometrik kalıba oturmuyorsa, sağa sola çatlak gibi kollar uzatıyorsa; bu zemin altındaki kireçtaşı erimesi, fay kırığı veya anakaya gevşemesidir.

2. Net Geometrik Kütleler: Eğer mavi negatif anomali haritada örneğin 2x3 metre boyutlarında, köşeleri ve kenarları belirgin, çevresinden bıçakla kesilmiş gibi ayrılan bir blok veriyorsa; bu insan eliyle kazılmış ve inşa edilmiş bir oda, mezar odası, tünel veya mahzendir.

5. SONUÇ VE OPERATÖR TAVSİYESİ

MagPro, yer altındaki en ufak manyetik geçirgenlik farklarını ve kütle boşluklarını metrelerce derinden yüzeye taşıyabilen gelişmiş bir analiz motorudur.

- Cihazınız derinlerdeki doğal boşlukları dahi yakalayabilecek kadar yüksek bir hassasiyete ulaşmıştır.

- Sahada kazı veya sondaj kararı vermeden önce, 2D Izgara (Grid) ve 3D İzoyüzey modlarında hedefin geometrik simetrisini mutlaka inceleyin.

- Doğanın mimarisi rastgele ve amorftur; insanın mimarisi ise açılı, ölçülü ve geometrik planlıdır. MagPro ile doğru şekli okuyun, derinliğin ve teknolojinin avantajını sahada lehinize çevirin.

MagPro Jeofizik Yazılım & Donanım Ar-Ge Sistemleri

MAGPRO JEOFİZİK TEKNİK BÜLTENİ

Döküman No: MP-TN-2026/03

Konu: Sensör Zemin Mesafesi (Yükseklik Fiziği), Yüzey Çöpü Filtreleme ve İdeal Tarama Mesafesi

1. GİRİŞ: SAHADAKİ EN BÜYÜK YANILGI

Manyetik taramalarda operatörlerin düştüğü en yaygın hata; "Sensörü toprağa ne kadar çok yaklaştırırsam o kadar derini ve iyiyi görürüm" düşüncesidir. 

Bu yaklaşım yüzey arama dedektörleri için kısmen geçerli olsa da, pasif manyetometrik yer altı görüntüleme sistemlerinde büyük bir analiz tuzağıdır.

Sensörü toprağa aşırı yaklaştırmak (0 - 15 cm aralığı), derindeki hedefleri açığa çıkarmak yerine haritanızı yapay sinyallerle körleştirir.

2. YERE AŞIRI YAKIN TARAMANIN (0 - 15 CM) TEHLİKELERİ

A) Yüzey Kirliliği ve Mineral Körlüğü (Near-Surface Clutter):

Yüzeydeki 1 santimetrelik mineralli bir taş parçası veya paslı bir tel parçası, sensöre 5 cm mesafede kaldığında aşırı yüksek genlikli bir yapay pik (tepe sinyali) üretir. 

Bu durum, yerin 3 metre altındaki devasa bir oda veya mezarın zayıf ama değerli sinyalini haritada tamamen ezer ve görünmez kılar.

B) Adım Salınım Hatası (Topografik Yaylanma):

Yürüyüş esnasında insan kolu ve bedeni adım atarken ister istemez 3 ila 5 santimetre yukarı-aşağı yaylanır.

- Sensör 5 cm yükseklikteyken 5 cm yaylanmak: %100'lük bir mesafe değişimidir. Bu değişim haritanızda sanki yerin altında devasa dalgalanmalar varmış gibi sahte anomaliler çizer.

- Sensör 35 cm yükseklikteyken 5 cm yaylanmak: Sadece %14'lük önemsiz bir değişimdir ve sinyal stabilitesini bozmaz.

3. MESAFENİN KÜPÜ KURALI VE DOĞAL FİZİKSEL FİLTRE

Manyetik sinyal gücü mesafenin küpüyle (1 / Mesafe^3) ters orantılı olarak zayıflar. Bu fizik kuralı, doğru yükseklik seçildiğinde lehimize çalışan muazzam bir doğal filtreye dönüşür.

Örnek Senaryo:

Yüzeyde 5 cm derinlikte küçük bir mineral taşı, yerin altında ise 300 cm (3 metre) derinlikte bir boşluk olsun:

Durum 1: Sensör 10 cm Yükseklikte Tutulursa

- Yüzeydeki taşa olan mesafe: 10 + 5 = 15 cm

- Derindeki hedefe olan mesafe: 10 + 300 = 310 cm

Durum 2: Sensör 35 cm Yüksekliğe Kaldırılırsa

- Yüzeydeki taşa olan mesafe: 35 + 5 = 40 cm (Mesafe yaklaşık 3 katına çıktı). Mesafenin küpü kuralı gereği yüzeydeki mineral taşının parazit gücü tam 20 - 25 KAT AZALIR ve haritadan silinir.

- Derindeki hedefe olan mesafe: 35 + 300 = 335 cm (Mesafe sadece %8 arttı). Derindeki boşluğun yüzeye ulaşan sinyal kaybı ise neredeyse SIFIRDIR.

ÖZETLE: Sensörü yerden biraz yukarı kaldırmak; derindeki büyük yapıyı hiç kaybetmeden, yüzeydeki tüm mineral çakıllarını, otları ve çöp sinyallerini haritadan süzen doğal bir filtre görevi görür!

4. İDEAL TARAMA MESAFESİ NEDİR?

Jeofizik standartları ve mobil sensör hassasiyeti dikkate alındığında önerilen en verimli zemin aralığı:

🎯 ALTIN ARALIK: 30 CM - 45 CM (Kaval Kemiği ile Diz Kapağı Arası)

- Neden 30 cm altına inilmemeli? Yüzeydeki mineral parazitlerinden, çim örtüsünden ve yürürken elin titreşiminden etkilenmemek için.

- Neden 60 cm üzerine çıkılmamalı? Mobil sensörün uT (mikroTesla) ölçeğindeki zayıf derinlik akısını kaybetmemek için (bel hizasından yukarı çıkılmamalıdır).

5. SAHA OPERATÖRÜ İÇİN UYGULAMA REHBERİ

1. Kol Duruşu: Taramaya başlamadan önce kolunuzu aşağıya doğru doğal ve kasmadan serbest bırakın. Telefon ekranı yukarı bakarken gövdesi genelde 35 - 40 cm hizasında yere paralel kalacaktır.

2. Sabit Düzlem: Adım atarken telefonu yukarı-aşağı yaylandırmamaya, sanki düz bir masa üzerinde kaydırıyormuş gibi sabit bir yükseklik çizgisi tutturmaya özen gösterin.

3. Aparat ve Selfie Çubuğu Kullanımı: 

Eğer telefonu elinizde taşımak yerine bir çubuk/aparat ile kullanacaksanız:

- Gövdesi alüminyum veya karbon fiber olan, ek yerleri sallanmayan, kilitleri sıkı aparatlar tercih edin.

- Telefonu tutan yaylı kıskaç mekanizmasının veya sıkıştırma vidasının, telefonun manyetik sensör bölgesine (genelde üst kamera çevresi) doğrudan temas etmemesine dikkat edin.

- Aparat ile tarama yaparken yürüyüş esnasında çubuğu sallamamaya ve her hatta aynı yöne bakarak sabit ritimle yürümeye özen gösterin.

4. Temiz Alan Mantığı: Yerdeki yüksek otlar, çalılar veya engebeli kayalar varsa sensörü yere sürtmek yerine 40 cm bandında tutarak engellerin üzerinden pürüzsüzce geçiş yapın.

MagPro Jeofizik Yazılım & Donanım Ar-Ge Sistemleri